1. Bewijs gezondheidsschade
Er is zeer sterk bewijs voor schade door luchtvervuiling – met name fijnstof (PM2,5) - aan vrijwel ieder orgaan met invaliderende aandoeningen en hoge zorg- en verzuimkosten tot gevolg. Dat schrijven de internationale epidemiologen (ISEE) en de Europese longartsen (ERS) in ‘A call for more ambitious action’1. Zij adviseren o.a. een houtstookverbod. De Engelse artsen (RCP) adviseren in ‘A breath of fresh air’2 landelijke overheidscampagnes om burgers en beleidsmakers meer bewust te maken van de grote gezondheidsschade en de hoge kosten hiervan. Zij verwijzen naar het Environmental Health Agency dat de uitfasering van houtstook adviseert. Ook de WHO3 adviseert de uitfasering van houtstook in haar code ter preventie van kanker. De jaarlijkse kosten door luchtvervuiling bedragen in het VK 50 miljard pond, inclusief de dure dementiezorg; in Nederland is dat 18 miljard euro (Pointer)4.
Het Longfonds5 geeft aan dat longpatiënten bijzonder veel last ervaren van houtrook, ook van pelletkachels. Een kwart krijgt hier een longaanval door, soms met opnamen, zware medicatie en een lage longcapaciteit tot gevolg. Inmiddels adviseren ook de GGD6 en het KWF7 de uitfasering van houtstook. Het RIVM8 gaf al eerder aan dat een houtstookverbod noodzakelijk is om de nieuwe WHO-norm te kunnen behalen. CE Delft9 ziet dit houtstookverbod zelfs als de meest (kosten)effectieve overheidsmaatregel om de schade aan de volksgezondheid door PM2,5 te verlagen. Ook qua duurzaamheid adviseert de SER10 om hout niet te verbranden maar als product of grondstof te (her)gebruiken. Het PBL11 ziet al in 2030 geen rol meer voor houtstook in haar ‘Trajectverkenning Klimaatneutraal 2050’.
-
https://journals.lww.com/environepidem/Fulltext/2023/04000/Clean_air_in_Europe_for_all__A_call_for_more.3.aspx (bij kop 1 en 5) Bewijs grote schadelijkheid en de oproep tot een houtstookverbod ↩︎
-
https://www.rcp.ac.uk/media/hvbeolvx/21072025-update-rcp-full-report-a-breath-of-fresh-air.pdf (pagina 81 eind 3.3.4) Verwijzing naar het Engelse Chartered Institute of Environmental Health (bron 43) dat adviseert om houtstook uit te faseren vanwege de uitstoot van het vele CO2 en gezondheidsverwoestende PM2,5: https://www.cieh.org/news/press-releases/2025/cieh-shares-disappointment-at-reported-government-decision-on-wood-burning-stoves/ Ook de adviseur van de Engelse artsen (RCP) inzake de luchtkwaliteit, adviseert om particuliere houtstook uit te faseren vanwege de groeiende populariteit en de onderschatte schadelijkheid van houtkachels: https://www.bmj.com/content/393/bmj.s860 ↩︎
-
https://cancer-code-europe.iarc.who.int/ (punt 11) ↩︎
-
https://www.duurzaam-ondernemen.nl/ongezonde-lucht-kost-nederland-18-miljard-landbouw-grootste-boosdoener/ en https://pointer.kro-ncrv.nl/ongezonde-lucht-kost-nederland-18-miljard-landbouw-grootste-boosdoener ↩︎
-
https://www.longfonds.nl/sites/default/files/2025-12/Longfonds_Factsheet Houtstook_dec 2025_DEF.pdf ↩︎
-
https://ggdghor.nl/onderwerp/houtstook/ en https://ggdghor.nl/onderwerp/houtrook/#1-gezondheidsschade-door-houtrook ↩︎
-
https://www.kwf.nl/waar-kun-je-kanker-van-krijgen/luchtvervuiling ↩︎
-
https://www.rivm.nl/publicaties/inventarisatie-van-benodigde-maatregelen-om-who-advieswaarden-voor-luchtkwaliteit ↩︎
-
https://ce.nl/wp-content/uploads/2024/06/CE_Delft_230480_Verkenning_maatregelen_luchtkwaliteit_Def.pdf (pg 3) ↩︎
-
https://www.ser.nl/nl/Publicaties/advies-biomassa-in-balans (zie ‘Afbouw laagwaardig’ in de Inleiding) ↩︎
-
https://www.pbl.nl/system/files/document/2024-04/pbl-2024-trajectverkenning-klimaatneutraal-2050-5093.pdf (pg 22 en 23) ↩︎