3. Scheve belangenafweging
Momenteel is er sprake van een erg scheve belangenafweging. Enerzijds de gezelligheid en het kleine financiële voordeel van een kleine minderheid van 12,6% huishoudens die (deels) op hout stoken (CBS)1 en daarmee slechts 4,6% bijdragen aan de woningverwarming (PBL)2. Dit wordt nu ten onrechte zwaarder gewogen dan de overlast bij de overgrote meerderheid van omwonende niet-stokers, de schade aan de volksgezondheid, de natuur en het klimaat en de hoge zorg- en verzuimkosten voor de maatschappij, anderzijds.
Het ontbreken van deze kennis bij beleidsmakers en de sterke lobby van de kachelbranche met de onterechte claim dat EcoDesign ‘verantwoord schoon’ en ‘milieuvriendelijk’ zou zijn (Reclame Code Commissie)3, zorgen ervoor dat de klachten van mensen worden afgedaan als ‘gezeur’ en de voorgestelde maatregelen als ‘betutteling’. In tegenstelling tot de sigarettenbranche krijgt de kachelbranche nog steeds een podium als zijnde expert bij veel media en sommige politici. Dat leidt tot misleiding van burgers en raadsleden, die dan liever de kool en de geit willen sparen en ‘verantwoord’ stoken adviseren, wat helaas niet bestaat.
Engels onderzoek4 wees uit dat de Engelse kachelbranche de informatiecampagnes van Engelse gemeenten bewust heeft tegenwerkt met onjuiste informatie en het dreigen met juridische stappen. Dat lijkt sterk op de situatie in Nederland waar de kachelbranche Milieu Centraal aanklaagde bij de Stichting Reclame Code en de uitspraak verdraaid overbracht in een brief naar alle gemeenten. De Europese longartsen (ERS) waarschuwen dat deze lobby van de houtkachelbranche in heel Europa de wetenschap en de politieke besluitvorming ondermijnt5.
De overgrote meerderheid niet-stokers verwachten van de overheid dat zij haar beleid aanpast aan de nieuwe wetenschappelijke feiten en opkomt voor de belangen en gezondheid van haar burgers en voor het landsbelang. Ons land staat voor grote bezuinigingen en heeft al een overbelaste gezondheidszorg zodat het kabinet aangeeft belang te hechten aan preventief beleid.
-
https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2024/06/bijna-1-op-de-3-huishoudens-met-haard-of-kachel-stookte-meer-in-2023 Van de 15% huishoudens met houtkachel of open haard, stookt 15,8% niet. Dus 15% - (0.158 x 15) = 12,6% stookt. ↩︎
-
https://www.pbl.nl/system/files/document/2025-03/pbl-2025-tno-prognoses-van-energie-en-emissies-van-houtkachels-en-haarden-in-woningen-tot-2040-5862.pdf Volgens het PBL-rapport ‘Prognoses energie en emissies van houtkachels en haarden in woningen’ (pg 3) wordt 16 PJ aan hout verbrandt voor 11PJ woningwarmte. https://www.rvo.nl/files/file/2025-04/Energieverbruik%20en%20energiebesparing%20in%20de%20bestaande%20woningbouw%20en%20utiliteitsbouw%202025.pdf In het RVO-rapport Energieverbruik en besparing in woning- en utilisatie-gebouwen (pg 15) levert gas en elektra ±230 PJ. Zo draagt houtstook bij met 11/ (11+230) = 4,6% aan woningwarmte. ↩︎
-
https://www.reclamecode.nl/uitspraken/uitspraken-zoeken/ Eerder onderzoek leverde veel overtredingen door de kachelbranche op zoals vastgesteld door de Reclame Code Commissie onder de nummers: 2026/00018, 2024/00567, 2024/00454, 2024/00246, 2024/00145, 2024/00058, 2024/00047, 2023/00559, 2023/00549, 2023/00201, 22023/00099, 2023/00039, 2023/00007, 2022/00486, 2022/00091, 2022/00053, 2020/00552, 2019/00674, 2018/00524, 2016/00399, 2016/00401, 016/00397, 2016/00398 ↩︎
-
https://www.theguardian.com/environment/2026/mar/05/lobbyists-send-legal-threats-to-councils-over-anti-wood-burner-campaigns ↩︎
-
https://www.ersnet.org/news-and-features/news/wood-burning-industry-threatens-councils-over-health-warnings/ ↩︎